|
Yakıttan elde ettiği ısı
enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinalara
motor denir.
Yakıtlarına göre motorlar,
Dizel-Benzin-LPG li olmak üzere ayrılırlar.
Benzinli motorun yakıtı benzin; Dizel motorun
yakıtı Mazot (motorin); LPG'li motorun yakıtı
ise LPG gazıdır.
Silindir diziliş
şekillerine göre motorlar sıra tipi, v tipi,
yıldız tipi, boksör tipi
şeklindedir.
Soğutma sistemine göre
motorlar, su soğutmalı ve hava soğutmalı
diye ikiye ayrılır.
Yanma sistemine göre
motorlar, içten yanmalı ve dıştan yanmalı diye
ikiye ayrılır. Araçlardaki motorlar içten
yanmalı motorlardır. İçten yanmalı motorlar ise,
mazot, benzin ya da motorin yakarlar.
Motorlar, çalışma zamanlarına göre, iki
zamanlı ve dört zamanlı motorlar diye ikiye
ayrılır. Benzinli motorlarda ateşleme,
sıkıştırılmış benzin-hava karışımının buji ile
ateşlenmesi ile olur.
4 zamanlı
motorlarda 4 zaman, sırası ile şöyledir: Emme,
sıkıştırma, ateşleme (veya genişleme; iş zamanı
da denir), egzost.
Enjektörlerden
püskürtülerek ateşleme yapılan motorlarda yakıt
olarak motorin kullanılır. Katalitik
konvertör kullanılan araçlarda yakıt olarak,
kurşunsuz benzin kullanılır. Bir motorun
bazı parçaları şunlardır: marş motoru, piston,
segman, piston kolu, silindir kapağı, supap
kapağı, eme manifoltu, egzost manifoltu,
silindir gövdesi, silindir gömleği, karter,
conta, külbütör, emme supapı, ekzost supapı,
supap iteceği, krank mili, kam mili, volan
dişlisi, eksantrik dişlisidir.
Dizel
motorda ise bunların dışında, mazot pompası
(enjeksiyon pompası) ve enjektör de
bulunur.
Benzinli motorlarda,
üsttekilerin dışında karbüratör, benzin pompası,
buji, disribütör, bobin vardır.
ATEŞLEME
SİSTEMİ
Benzinli motorun
ateşleme siteminin bazı önemli parçaları
şunlardır: Akü, kontak anahtarı,
endüksiyon bobini, distribütör, buji ile
distribütör içinde bulunan platin takımı, alçak
yüksek gerilim kabloları kondansatör, tevzii
makarasıdır.
Bezinli motorlarda bujinin
görevi ateşlemeyi sağlamaktır. Benzinli
motorlarda bulunan distribütör' ün en önemli
görevleri endüksiyon bobininden gelen yüksek
voltajı bujilere dağıtmanın yanı sıra, platin ve
meksefe yardımıyla yüksek voltajın oluşumunu
sağlamak, ayrıca tevzii makarasıyla da elektrik
dağıtımını sağlamaktır. Endüksiyon bobini
aküden gelen voltajı 15.000 - 25.000 volta
çıkarır. Bujilere ateşleme sırasına göre
akım dağıtan distribütördür. Motor çalışmazken
kontak anahtarı, ateşleme durumunda açık
unutulursa platin ya da bobin
yanabilir. Aracın belirli bir km.'sinden
sonra bazı parçaları değişmelidir. Bunlardan
biri platin ve bujidir. Ateşleme sistemi
ayarlarından biri buji ayarı ve diğeri ise
platin ayarı ile avans ayarıdır. Platin meme
yapmış ise meksefe (kondansatör) yanabilir.
Platin meme yaparsa zımparayla
temizlenir.
Motorun çalışması sarsıntılı
ise, sebebi buji kablolarından birinin çıkmış
olması olabilir. Benzinli bir motorda normal
yanma olmamasının sebeplerinden biri bujilerin
normal ateşleme yapmaması,
bir diğeri de
platin ayarının bozuk olması ayrıca bujilerin
kurum bağlanmış olmasıdır. Bujiler ayarsız ve
aşınmış ise motor çekişten düşer. Buji
ayarları yanlış yapılmış bir aracın egzost
dumanı siyahtır. Motorun egzostundan siyah
duman çıkması durumunda karışım oranı da kontrol
edilmelidir.
YAKIT
SİSTEMİ
Benzinli motorun yakıt
sisteminin parçalarından bazıları
şunlardır: yakıt deposu, yakıt pompası,
yakıt göstergesi, karbüratör, hava filtresi,
emme manifoltu.
Dizel motorun yakıt
sisteminin parçalarından bazıları şunlardır:
yakıt deposu, besleme pompası, mazot filtresi,
enjeksiyon pompası, enjektör, ısıtma kızdırma
bujileri, yakıt göstergesi.
Hava
filtresinin görevi, karbüratöre giren havayı
süzmek ve ve sessiz emiş sağlamaktır. Hava
filtresinin tıkanmasını önlemek için basınçlı
hava ile temizlemeliyiz. Öte yandan, hava
filtresi tıkalı olan motor zengin karışımla
çalışır. Filtre yine de temzilenmeden motor hala
çalıştırılırsa motor boğulur.
Karbüratör, emme manifoltu
üzerindedir ve sadece benzinli motorlarda olur.
Benzin-Hava karışımını ayarlar. Karbüratörün
karıştırma oranı 1/15'tir.
Jikle
devresinin görevi, soğuk havalarda motorun
çabuk çalışmasını sağlamaktır. Jikle devresi
karbüratörde bulunur. Jikle kelebeği,
karbüratörün hava giriş deliği önünde bulunur.
Yağ filtresi yağı süzer ve
temizler.
Silindir içindeki yanmış
gazlar egzost manifoldu ile dışarı atılır.
Egzost susturucusu, basınçlı
olarak çıkan yanlış gazların sesini azaltır.
Eğer aracın egzostundan fazla ses çıkıyorsa
susturucu patlak olabilir.
Supap ayarı,
en önemli motor ayarlarından biridir. Soğuk ve
sıcak ayar olarak ikiye ayrılır.
Bir
aracı kış şartlarına hazırlarken en önemli
noktalardan biri hava filtresini kışlık
pozisyona almak ve otomatik jikle kışlık
pozisyonuna çevirmektir.
Araçta yakıt
ikmali yapılırken motor stop edilir.
Ayağımızı gaz pedalından çeksek bile
motorun hala çalışmasını sağlayan devre rölanti
devresidir.
Yakıtın içinde toz-su-pislik
vs. varsa motor tekleyerek çalışır.
Yakıt sistemi ayarlarından biri rölanti
ayarıdır.
Boğulmuş bir motoru
çalıştırmak için gaz pedalına sonuna kadar
basılarak marş yapılır.
Motor ısınıca
stop ediyorsa karbüratöre de bakılmalıdır.
Araç kulanırken yakıt tasarrufu için
hava filtresi
temizlenmeli, Karbüratör ayarları
yapılmalı, Jikle devresi açık
unutulmamalıdır, Rölanti yüksek
olmamalıdır, Eskimiş bujiler
temizlenmeli, Lastik hava basınçları normal
olmalıdır, Fren ayarlarının sıkı
olmaması, Uygun viteste
gidilmesi, Debriyaj kaçırması
olmamalıdır, Saatte 90/100 km hızın
geçilmemesi gerekmektedir.
Aracın
fazla yakıt yaktığını anlamak için eksozuna
bakılır. Eğer egzost rengi siyahsa fazla yakıt
yakıyor olabilir.
YAĞLAMA
SİSTEMİ
Yağlama sisteminin
parçaları:
Karter-yağ
pompası, Filtre, Gösterge, Seviye
çubuğu, Yağ kanallarıdır.
Motorda
yağın bazı görevleri:
Sürtünmeyi
azaltmak, Aşınmayı önlemek, Silindir ve
segmanlar arası boşluğu doldurup sızdırmazlığı
sağlamak, Soğutmaya yardımcı
olmak, Aşınmadan dolayı oluşan pislikleri
temizlemektir.
Karterin önemli
görevlerinden bazıları:
Motor
bloğunun altını kapatmak ve yağa depoluk
etmektir.
Araçta motor yağı kontrol
edilirken kontak anahtarı kapatılır ve 4-5
dakika beklenir. Yağ ölçümü yapılırken araç düz
durumda olmalıdır. Yağ seviyesi yağ çubuğuyla
ölçülür, ve yağın seviyesi yağ çubuğunun iki
çizgisi arasında olmalıdır. Yağ seviyesi
normalin çok altında iken motor çalıştırılırsa
motor ısınır ve yanar.
Motor yağı
değiştirilirken motor sıcak olmalıdır.
Motorlarda genellikle 20-50 W numara
motor yağı kullanılır. Motorun yağı karterin
altındaki tapa açılarak boşaltılır. Yeni
motoryağı ise süpap muhafaza kapağı üzerindeki
kapaktan doldurulur.
Motor yağı ve
yağ filtresi belli km'lerde mutlaka
değiştirilmelidir.
Motorda
yağ basıncı yoksa,
yağ
yok, filtre tıkalı, yağ pompası
arızalı, ya da yağ müşiri arızalı olabilir.
Motorun yağ eksiltmesinin
sebeplerinden bazıları:
Karter
contasnın yırtılması, sekman ya da
silindirlerin aşınması, karterin delik
olması, tapadan yağ sızdırmasıdır.
Yağ
yakan motorun eksoztundan mavi duman
çıkar.
Marşa basılıp motor
çalıştırıldığında yağ lambasının sönmesi
gerekir. Motor çalıştığı sürece yağlamanın
olup olmadığı motor yağ göstergesinden takip
edilebilir. Motor çalışırken yağ
göstergesinde anormallik görülürse motor hemen
durdurulur.
SOĞUTMA
SİSTEMİ
Su ile soğutma sisteminin
bazı parçaları:
Radyatör,
Vantilatör, Devir daim
pompası, Termostat, Hararet (ısı)
gösterici, Hararet (ısı) müşiri, İlave su
kabı, Fan motorudur.
Radyatör,
soğutma suyuna depoluk eder. radyatörün altında
su boşaltma musluğu vardır.
Termostat
silindir kapağı su çıkışındadır. Motorun
sıcaklığını çalışma sıcaklığında sabit tutar.
Devir daim pompası vantilatör kayışından
hareket alır. Radyatördeki soğuk suyu su
kanallarına yollar.
Hava soğutmalı
motoru, su soğutmalı motordan ayıran bir diğer
özellik hava soğutmalı motorda radyatör ve su
pompasının olmamasıdır.
Vantilatör
kayışı V şeklindedir. Kayış gerginliği 1-1,5 cm
civarında olmalıdır. Vantilatör kayışı
hareketini krank mili kasnağından alır ve
vantilatör kayışı devir daim pompası ve
alternatörü (şarj dinamosunu) çalıştırır.
vantilatör kayışı koparsa motor hararet
yapar.
Soğutma sisteminde su azalıyorsa
silindir kapak contası arızalı veya
radyatör delik, radyatör kapağı
bozuk, radyatör hortum ve kelepçeleri arızalı
veya delik, kalorifer hortumları delik
veya termostat arızalı
olabilir.
Motorun hararet yapmasının
nedenleri:
->Radyatör peteklerinin
tıkanması, ->radyatörde suyun
azalması, ->vantilatör kayışının gevşek
veya kopuk olması, ->termostatın arızalı
olması, ->motor yağının
azalması, ->motor soğutma suyu
kanallarının tıkalı olması, ->uygun vites
ve hızda gidilmemesi, ->otomatik fanın
arızalı olmasıdır
Radyatöre konacak suyun
seviyesi peteklerin üzerinde olmalıdır. Çok
sıcak motora rölantide çalışırken ılık ve
kireçsiz su konur. Motor bloğundaki su
kanalları pastan ya da kireçten tıkanmış ise
motor fazla ısınır. Radyatöre konacak suyun
içilecek temizlikte ve temiz su olması
gerekir. Su olduğu halde motor fazla
ısınıyorsa, termostat arızalıdır. Donmayı
önlemek için radyatöre antifriz ilave
edilir. Termostatı sökülmüş motor, gereğinden
soğuk çalışır aşınmalar artar ve verim
düşer. Motorun çok sıcak çalıştırılması
motoru çekişten düşürür. Motor çok sıcakken
radyatöre soğuk su konursa silindir kapağı ve
blok çatlayabilir. Çok sıcak bir motorda
radyatör kapağı ıslak bir bezle tutulup hafifçe
gevşetilir ve buhar tamamen atılınca radyatör
kapağı açılır.
Araçta ısı (hararet)
göstergesi çalışmıyorsa ısı müşiri arızalı
olabilir. Motor, çalıştıktan sonra çalışma
sıcaklığına gelmiyorsa kalorifer hortumlarında
kaçak olabilir. Motor ısısının aniden
yükselmesinin sebebi kayış kopması
olabilir.
MARŞ
SİSTEMİ
Marş sistemi motora ilk
hareketi verir.
Parçaları:
-akü, -kontak
anahtarı, -marş motoru, -volan
dişlisidir.
Marşa basıldığında marş motorunun
bediks dişlisi volanın üzerindeki dişlilerle
kavraşır ve volanı döndürür.
Volan da krankı döndürerek, motora
gerekli ilk hareketi verir.
Marş durumunda marş motoru hiç
dönmüyorsa: akü bitik, akü kutup
başları gevşek, akü kutup başları
oksitli, marş otomatiği arızalı, marş
motoru sargıları arızalı ya da sigortası atık
olabilir.
Motor çalışırken marş yapılırsa
volan dişlidi, marş motoru ve marş dişlisi zarar
görür.
Marşa basıldığında marş motoru
dönmez, korna da çalmaz ise sorun aküde-kutup
başlarında olabilir.
Akü başka bir aküyle takviye
yapılacaksa her iki akünün (+) kutup başları (+)
kutup başlarıyla, (-) kutup başları ise (-)
kutup başlarıyla birleştirilir. Her iki akünün
de voltajı aynı olmalıdır.
Dijital göstergeli araçlarda akü
takviyesi yapılmaz.
Marşa basma süresi 10-15
saniyedir. Fazla basılırsa akü biter.
Marş yapıldığında tık diye bir ses
gelip, marş motoru çalışmıyorsa akü kutup
başları gevşek olabilir.
Vantilatör kayışı hareketini
volant kasnağından alır ve pervaneyi -devirdaim
pompasını- şarj dinamosunu çalıştırır. Kayış
koparsa vantilatör pervanesi - devirdaim pompası
ve şarj dinamosu hareket.
ŞARJ
SİSTEMİ
Şarj sistemi, motor
çalışmaya başladığı andan itibaren aracın
elektrik ihtiyacını karşılar ve aküyü şarj eder.
Şarj sisteminin
parçaları:
alternatör, konjektör
(regülatör), şarj lambası, vantilatör
kayışıdır.
Alternatör, krank mili
kasnağından vantilatör kayışı ile aldığı mekanik
enerjiyi elektrik enerjisine çevirir. Bazı
araçlarda alternatör değil, şarj dinamosu
bulunur.
Konjektör (regülatör),
alternatörün ürettiği elektriğin volt ve akımını
ayarlar. Aracın devri arttıkça alternatörden
çıkan akım ve voltajı ayarlar, tesisata ve aküye
gönderir.
Şarj lambası, şarj
sisteminin çalışmadığını ikaz eder. Yani
alternatör, konjektör vs. arızasını belirtir.
Bir araç için gerekli elektrik
enerjisini şarj sistemi sağlar.
Akü, motor çalışmazken ışık ve
özel elektrikli alıcılatrı besler.
Vantilatör kayışı çok sıkı ise
alternatör yatakları bozulabilir.
Vantilatör kayışının koptuğu "ilk
olarak" şarj ikaz lambasından
anlaşılır.
Motor çalışırken ayağımızı gaz
pedalından çekince far ışıkları zayıflıyorsa akü
zayıflamış olabilir.
Motor çalıştığı halde şarj ikaz
lambası yanıyorsa vantilatör kayışı gevşek
olabilir ya da alternatör kablo bağlantıları
gevşek veya alternatör kömürü aşınmış
olabilir.
Aracın durdurulup kontağın
hemen kapatılması gereken hallerden
bazıları:
- Şarj ikaz lambasının
yanması. - Motordan ani bir sarsıntı ya da
ses gelmesi. - Yağ lambalarının
yanmasıdır.
Konjektör ayarı bozuksa akünün su
kaybı çok olur.
Araçta ampuller sık sık patlıyorsa
veya akü su kaybı fazlaysa veya konjektör
arızalı olabilir.
Marşa basılıp motor çalıştığında
şarj ikaz lambası sönmelidir.
AYDINLATMA VE
İKAZ SİSTEMİ
Aydınlatma sisteminde,
sigortalar, kablolar, farlar, park lambası, sis
lambası, plaka lambası, gösterge lambası, iç
aydınlatma lambası, bagaj aydınlatma lambası,
gibi lambalar vardır.
İkaz sisteminde, sinyaller,
fren ikaz lambaları, geri vites lambası, korna
bulunur.
Her elektrik elemanı gibi
araçlarda bulunan aydınlatma ve ikaz sistemi
gibi elektrikli devrelerde de: akü,
kablolar, kablo bağlantıları, sigortalar, açma
kapama düğmeleri ya da kolları, ve alıcı olarak
da ampuller bulunmaktadır.
Bu sistemlerin en önemli
arızaları: kısa devre, kablo
kopukluğu, akü bitmesi, akü kutup başı
oksitlenmesi veya akü kutup başı
gevşekliği, ampul yanması, sigorta
atması, anahtarların
arızalanmasıdır.
Fren müşiri ikaz sisteminin bir
parçasıdır.
Farlardan bir kısmı ya da
hiçbiriyanmıyorsa, sigortası atık
olabilir.
Flaşör arızalanınca sinyal
lambası yanmaz.
Sigortalar atıksa bunun yerine
aynı amperde sigorta takılır.
Far anahtarı bozuksa farlar
yanmaz.
Isı göstergesi çalışmıyorsa, ısı
göstergesi müşiri arızalı olabilir.
Aracın fren lambaları yanmıyorsa,
fren müşiri arızalı olabilir.
Fren lambalarından biri
yanmıyorsa, yanmayan lambanın ampulu yanmış
olabilir.
Farların bakımı yapılırken, far
ayarı yapılır.
Farlardan biri sönük yanıyorsa far
kablo bağlantısı gevşemiş veya paslanmış
olabilir.
Sigortanın görevi, kısa devre
olduğunda sistemi korumaktır.
GÜÇ AKTARMA
ORGANLARI
Güç aktarma organları
sırasıyla:
Debriyaj, vites kutusu, şaft,
diferansiyel, akslar, tekerleklerdir.
Difarensiyelin görevi, gücü
arttırmak, kendine gelen hareketi 90 derece
kırıp akslar yardımıyla tekerleklere iletmek,
virajlarda içteki tekerleği az, dıştakini fazla
döndürerek kolay ve rahat viraj almayı temin
etmektir.
Kavrama (debriyaj) motorla
vites kutusu arasındaki irtibatı keserek vites
değiştirme olanağı sağlayan aktarma
organıdır.
Akslar, diferansiyelin
hareketini tekerleklere iletirler.
Vites kutusu, aracın hızını ve
gücünü ayarlar.
Araç hareket halindeyken ayağımız
debriyaj pedalı üzerinde devamlı durursa
debriyaj balatası aşınır.
Aracın ilk çalışması esnasında bir
miktar gaz verildikten sonra debriyaj pedalına
sonuna kadar basmanın faydası vardır.
Debriyaj balatası yağlanırsa
debriyaj kaçırır. Debriyaj teli koparsa araç
vitese geçmez.
Vites değiştirirken debriyaj
pedalına basılır.
Araç geri vitese takılmak
istendiğinde takılmıyorsa, debriyaj pedalından
ayak çekilip yeniden basılır.
Aktarma organlarında yağ olarak,
dişli yağı kullanılır.
Vites değiştirirken ses geliyorsa,
debriyaja tam basılmamıştır.
Ani ve sert duruş kalkış yapmak
debriyaj balatasını sıyırabilir.
Vites kutusu bakımı yapılırken
yağa ve yağ kaçağına dikkat edilir.
LASTİKLER
Lastiklerin yeri, her altı ayda
bir ya da her 10.000 km'de yer değiştirilerek
aşınmalar denklenmelidir.
Lastiklerdeki ağırlık dengesinin
bozukluğu demek olan balans oluşursa araçta
titreşim oluşur. Bu titreşimler en çok
direksiyon simidinde hissedilir.
Lastik değiştirilirken kriko
takılınca el freni çekili olmalıdır.
Lastiklere normalden az hava
basılırsa lastikler sürekli olarak ortadan
aşınırlar ve araç titrer. Aracın lastikleri
araca binileceği zaman kontrol
edilir.
Dubleks lastik iç lastiği olmayan
lastiktir.
Karlı havalarda zincir çekici
tekerlerin ikisine de takılır.
Isınmadan dolayı lastik hava
basıncı artmışsa hiçbirşey yapılamaz.
Latiklerin üzerindeki rakamlar
lastik ebatlerını belirtir.
Bir tekere dubleks, diğer tekere
şamyelli lastik takılırsa araç bir tarafa
çeker.
Bijonların temizliği kuru bezle
yapılır.
FRENLER
Araçta el freni duran aracı
sabitlemek için kullanılır. El freni kopmuş ise
el freni tutmaz. El freni çekili durumda
unutulup yola devam edilirse kampanalar ısınır
ve fren tutmaz.
Araç üzerinde 3 tip fren
bulunur:
-Motor freni (kompresyon
freni) -Ayak freni -El freni
Ayak freni 3
tiptir: -Hidrolik fren -Havalı
fren -Karma fren
Fren sisteminin bazı parçaları
şunlardır:
-Fren pedalı -Merkez
pompası -Fren boruları -Tekerlek
silindirleri -Fren diski -Fren
balatası -Kampanalar -Fren ayar
sistemleri
Havalı frenli bir araçta
üsttekilere ilaveten hava tüpü ve kompresör
bulunur.
ABS frenin avantajları,
frenlerken direksiyon hakimiyetini bozmaması ve
fren mesafesini kısaltmasıdır.
Fren yapılmasına rağmen aracın
hızı azalmıyorsa, fren hidroliği yok veya
azalmış hatta fren ayarları gecşek olabilir.
Fren sistemine yağ sızmış olabilir. Fren
sisteminde kaçak olabilir.
Soğuk havalarda el freni çekil
durumda bırakılırsa fren balataları donarak
yapışır.
Fren sisteminde hidrolik azalmışsa
hidrolik yağı ile takviye edilir.
Ayak frenine basıldığında ön ve
arka tekerlekler birlikte durur.
Araç çalışıyor fakat hareket
ettirilemiyorsa el freni çekik
olabilir.
Aracın kampanaları aşırı ısınmışsa
fren ayarları bozuk olabilir.
Ön lastiklerin biri yeni biri
eskiyse frenlerken araç bir tarafa
çeker.
Westinghouse tipi frenli bir
arabada hareket halinde iken motor stop
ettirilirse asla fren tutmaz.
Hava frenli araçta hava basınç
göstergesi basınç göstermiyorsa araç olduğu
yerden kaldırılamaz.
ÖN DÜZEN
SİSTEMİ
Ön düzen sistemi, aracın
dönüşünü sağlar. Direksiyon simidi, direksiyon
mili, sonsuz dişli, sektör dişli, rot, eğri rot,
kısa rot, rotbaşı bu sistemin bazı
parçalarıdır.
Direksiyon kutusu yağı
kontrol edilmelidir. Araçta çekme, gezme vs.
varsa servise gidilmelidir. Kamber/ Kaster/
King-pim/ rot ve direksiyon kutusu ayarları gibi
ayarları vardır. Ayarsızlık ve dişlilerin
aşınması, direksiyon boşluğu artırır.
Ayrıca rot başlarının aşınması ile
direksiyon kutusu arızaları da direksiyon
boşluğunu artırır.
Ön düzen ayarları bozuksa ön
lastikler içten ve dıştan aşınır.
Direksiyon zor dönüyorsa lastik
hava basıncı normalden azdır.
SÜSPANSİYON
SİSTEMİ
Süspansiyon sistemi, araç
tekerlerinin aracın şasi ve gövdesiyle
birleştirildiği sistemdir. Yaylar (helezon yay),
yaprak yaylar (makaslar) ve amortisörlerden
oluşur.
Helezon yaylar otomobil türü
araçlarda makaslar ise genellikle ağır
hizmet araçlarında kullanılır.
Yaylar, yoldan gelen darbe
titreşimleri üzerine alır. Yayların salınımını
amortisör kontrol eder.
BAKIMLAR
Günlük bakımda motorun
yağına, suyuna, fren hidroliğine, yakıtına,
lastik hava basınçlarına, ışık ve ikaz
sistemlerine bakılır.
Haftalık bakımda vantilatör
kayışı gerginliği, akü bakımı
yapılır.
Akü bakımı yaparken akü dış
yüzeylerinin ve kutup başlarındaki oksitlerin
sodalı su ve sıcak su ile temizlenmesine,
plakaların 1 cm üzerine kadar saf su ilave
edilmesine, eleman kapak deliklerinin açık
tutulmasına, kışın akü donmasın diye akü tam
şarj ettirilir, dijital göstergeli araçta asla
akü takviyesi yapılmaz.
Akü kendiliğinden boşanıyorsa
akünün üst kısmında pislik birikmiştir.
Kısa devreden dolayı yangın olursa
akü kutup başları çıkarılır.
Akü 2 kutp başı arasında her iki
kutup başına değen bir madeni parça konsa akü
kısa devre olup patlar.
Yağlı tip hava filtresinin bakımı
yapılırken sökülen parçalar gaz yağı ile
temizlenir.
Yeni bir araçta 0-2000 km arası
ilk kullanım süresine rodaj denir. Rodaj süresi
çalışan parçaların birbiriyle alışma süresidir.
Rodaj süresince aşırı sürat yapılmaz, ani duruş
kalkış yapılmaz, motor tam güç konumunda
çalıştırılmaz, uzun süre sabit hızda
gidilmez.
DİZEL
MOTORA AİT BAZI
BİLGİLER
Dizel motorlarda silindire
sadec hava doldurulur ve yanma sıkıştırılmış
havanın üzerine enjektörden yakıt
püskürtülmesiyle sağlanır.
Dizel motorların yakıt sisteminde
günlük yaplacak işlerden biri mazot-su
ayırıcısı veya filtre ya da yakıt deposundan
yakıt sisteminin suyunun alınmasıdır.
Dizel motorlarda yanma enjektörden
yakıt püskürtmekle olur. Enjektörler
kendilerine enjeksyon pompasından gelen mazotu
silindirlerdeki sıkıştırılmış havanın içine
püskürterek yanmayı sağlarlar.
Enjeksyon pompası, besleme pompası
ile depodan gelen yakıtı basınçlı olarak
enjektörlere yollar.
Dizel motorun çalışmamasının bir
nedeni, hava yapmış olmasıdır. Hava yapmanın
nedenleri: -yakıtın bitmesi, -boru ve
rekorların gevşemesi, -yakıt borularının
sökülmesi, -filtrenin temizlenmesi veya
değişmesidir.
Dizel motorlarda egzost dumanı
siyah çıkıyorsa yakıt pompasına, enjektöre
ve hava filtresine bakılır. Ayrıca dizel
motorlarda marş yapıldığında marş motoru dönüyor
ancak motor çalışmıyorsa yakıt filtresi de
takılı olabilir.
Özellikle soğuk havalarda
dizel motoru kolay çalıştırabilmek için
kızdırma bujileri
kulanılır |